در بارهٔ حکم نماز و روزهٔ مسافر کسانی به گمان خود اجتهاد کرده و گفته اند: مسافر امروزی به خاطر آسان شدن سفر های امروزی به یاری وسایل جدید، می تواند روزه بگیرند و نماز را تمام بخوانند.
اینها با یک منطق خطا، مسافر امروزی را با مسافر قدیمی و سفر امروزی را با سفر قدیم مقایسه کرده اند، و مسلما سفر امروز را بسیار راحتر از سفر قدیم تشخیص داده اند، و نتیجهٔ این مقایسهٔ نادرست را با این سخن مهرآمیزِ قرآن : « يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ در آیهٔ ۱۸۵ ، خدا برای شما آسانی میخواهد و سختی برایتان نمی خواهد. » تطبیق داده اند ، و با استنباط این که برداشتن تکلیف روزه را در سفر به خاطر سختی سفرهای زمان نزول قرآن بوده، اکنون سفر راحت تر شده است، و لذا حکم میدهند مسافر می تواند روزه بگیرد و نمازش را کامل بخواند.
اما این که گفتیم این دسته منطقِ شان در این مورد خطاست، برای اینکه منطق درست حکم میکند که مسافر امروز را با مقیم امروز قیاس کنیم، چنانکه قرآن مسافر قدیم را با مقیم قدیم مقایسه نموده است. همانطور که مسافر قدیم نسبت به شخص غیرمسافر قدیم سختی هایی متحمل میشد که روزه داری را برایش دشوارتر می ساخت، مسافر امروزی نیز روزه داری برایش دشوارتر از روزه داری شخص غیر مسافر است.
از آنجا که مسافرت، حتی با وسایل پیشرفتهٔ امروز نیز همواره دشواریهای خود را دارد و محدودیت هایی برای مسافر در استفاده از امکانات نسبت به غیرمسافر وجود دارد، خداوند که برای بندگان آسانی خواسته و تکلیف روزه را در هنگام مسافرت برداشته است تا در روزهای دیگر که در خانه، روستا و شهر خود است، روزه بگیرد. همین بحث در بارهٔ قصر نماز هم مطرح است.
برچسب:
نویسنده: باربد امیری